آتشکده آذربرزین‌

درباره جاذبه

تاریخ ساخت آتشکده آذربرزین‌ مهر بسیار کهن است به طوری که به زمان اشو زرتشت بازمی‌ گردد و در بند ۸ از فصل ۱۷ بندهش آمده است: آذربرزین مهر تا زمان گشتاسب در گردش بوده و پناه جهان تا اینکه اشو زرتشت اسپنتمان دین آورد و گشتاسب شاه دینش را پذیرفت، آنگاه گشتاسب آتش مقدس را در کوه ریومند در آذر برزین مهر قرار داد. در کنار این آتشکده گیاهی به نام ریواس وجود دارد که طبق مدارک و شواهد موجود در دوره آریایی‌ ها هزاره اول تا سوم قبل از میلاد از این گیاه نوشیدنی به نام هَومَه درست می ‌شد و در مراسم دینی و مذهبی آریایی‌ ها مورد استفاده قرار می ‌گرفت. موبد اردشیر آذرگشسب درباره‌ ی آتشکده آذربرزین ‌مهر می ‌آورد که: این همان آتشی است که به روایتی اشوزرتشت در زمان برگزیده‌ شدن به پیامبری در دست داشت و دست او را نمی‌ سوزاند. بهرام پژد و شاعر زرتشتی در زرتشت ‌نامه ‌ی خود در این ‌باره می ‌گوید: که آن مهربرزین بی‌ دود بود – منور نه از هیزم و دود بود. در بند ۸ از فصل ۱۷ بندهش آمده است :آذربرزین‌ مهر تا زمان گشتاسب در گردش بوده و پناه جهان تا این‌ که اشو‌زرتشت اسپنتمان دین آورد و گشتاسب شاه دینش را پذیرفت ، آن ‌گاه گشتاسب آتش سپند را در کوه ریومند در آذر‌برزین ‌مهر قرار دارد . در جایی دیگراز بندهش آمده است : ریوند کوه در خراسان است که آذر بر‌زین مهر در آن قرار دارد . باز در بندهش آمده است : کوه گنابد در همان پشت گشتاسبان است ، از آنجا به طرف ریوند ، که محل آذربر‌زین‌ مهر است ، نه فر‌سنگ است به سوی باختر . در بخشی از کتاب روایات پهلوی نیز چنین می‌ خوانیم که : هرمزد ، آذربرزین‌مهر را بدان پاداش که گشتاسب به دین آهیخته شد به‌ گونه‌ ی آتش بهرام به پشته ‌ی گشتاسبان بنشاند. در کتاب بندهش هندی نوشته شده است که گشتاسب به کوه ریوند که پشته‌ی گشتاسبان گویند آن آذربرزین مهر را به دادگاه نشانید . در هر صورت نام این آتشکده در ادبیات دینی زرتشتی، همواره با گشتاسب همراه است. مؤبد اردشیر آذرگشسب در مورد آتشکده آذربرزین مهر در شهر ریوند نیشابور که به طبقه کشاورزان و کارگر و اهل حرفه بستگی داشت می آورد مؤبد اردشیر آذرگشسب در مورد آتشکده آذربرزین مهر در شهر ریوند نیشابور که به طبقه کشاورزان و کارگر و اهل حرفه بستگی داشت می آورد که “این همان آتشی است که به روایتی اشو زرتشت در زمان بعثت در دست داشت و دست او را نمی سوزاند. بهرام پژدو شاعر زرتشتی در زرتشت نامه خود در این باره میگوید: که آن مهربرزین بی دود بود منور نه از هیزم و دود بود این جانب نظر به نشانی های کهن محل این آتشکده یعنی واقع بر پشته ای کنار کوه ریوند کوه با شکوه بین آلود= درخشان ، شهر ریوند یا گنبدگاه = قدمگاه بین بس سنگ بست و نیشابور، شهرک قدمگاه کنونی در جنوب شرقی نیشابور را محل این آتشکده بزرگ و معتبر دوره ساسانی می دانم. نظرات قبلی در باب دو محل محتمل این آتشکده در دو مقاله زیر بیان شده است که نگارنده از بررسی توأم آنها در کنار مطالب مربوط به باغ کهن مقدس قدمگاه بدین نظر سوم رسیده است. هرتسفلد ایرانشناس معروف آلمانی نیز جلگه کنارنگان نیشابور را جای این آتشکده دانسته است. گرچه وی ظاهراً به سهو نام آنرا آذر فرنبغ ذکر کرده است که آن نام آتشکده معروف کهن دیگر ایران یعنی آتشکده کاریان فارس بوده است که اختصاص به مؤبدان داشته است. لابد آتش نسوزاننده آتشکده و دو رد پای سنگی قدمگاه پیشتر به آذربرزین (آترادات= مخلوق آتش) پیشوای آماردان یعنی سردار قهرمان دورهً مادها منسوب می شده است که لشکریان متجاوز و غارتگر آشوری دیوان به مازندران را در عهد خشتریتی (کیکاوس) در زیر حصار شهر آمل قتل عام نموده بود. گرچه با توجه به نام آتشکده آذر برزین مهر به نظر می رسد در اساس خود ایزد خورشید مهر یعنی ایزد خورشید و مزارع و عهد و پیمان آریائیها بوده است که با آترادات/آذربرزین جایگزین شده است. همانکه نام و القابش به صور آذربرزین و گرشاسپ و رستم هفتخوان مازندران توسط آذربرزین نامه و شاهنامه به دوران ما رسیده است .

امکانات رفاهی

مکان‌های نزدیک